Sunday, February 22, 2026

శ్రీ శివోత్కర్ష మంజరి పరిచయం

 శ్రీ శివోత్కర్ష మంజరి అనే ఈ గ్రంథం మహాకవి శ్రీ నీలకంఠ దీక్షితుల వారు రచించిన లఘుకావ్యాలలో ఒకటి. ఈ పేరును బట్టే ఇది జగత్ పిత అయిన పరమశివుని సాటిలేని గొప్పతనాన్ని (ఉత్కర్షను) చాటిచెప్పే గ్రంథమని స్పష్టమవుతోంది. పుష్పదంతుని 'శివ మహిమ్న స్తోత్రం', శ్రీ అప్పయ్య దీక్షితుల వారి 'బ్రహ్మ తర్క స్తవం' ఈ గ్రంథానికి మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తాయి.

'శార్దూల విక్రీడితం' అనే ఛందస్సులో 52 శ్లోకాలతో కూడిన ఈ గ్రంథంలోని ప్రతి శ్లోకం "సస్వామీ మమదైవతం తదితరో నామ్నాపి నామ్నా యతే" అనే మకుటంతో ముగుస్తుంది. దీని అర్థం:

"ఆ పరమేశ్వరుడే సర్వలోక ప్రభువు - నా దైవం కూడా ఆయనే. ఆయనను తప్ప మరో దైవాన్ని నేను పేరుకు కూడా తలవను."

కవి ప్రతిభ - శివ పారమ్యం

దీక్షితుల వారు తన వాదనకు మద్దతుగా శ్రుతులు, స్మృతులు, శైవ ఆగమాలు, మహాభారతం మరియు పురాణాల నుండి అనేక ఆధారాలను చూపిస్తూ శివుని సర్వోన్నతత్వాన్ని ఎంతో స్పష్టంగా నిరూపించారు.

  • అసాధ్యమైన కార్యాలు: మన్మథ దహనం (కామ జయం), గంగను ధరించడం, యముడిని సంహరించడం (కాల సంహారం), హాలాహల భక్షణం వంటి అసాధారణ కార్యాలను ప్రస్తావించారు.

  • అపార కరుణ: ఉపమన్యువు చరిత్ర ద్వారా శివుని కరుణను వివరించారు.

  • త్యాగ గుణం: దేవతలందరికీ సకల ఐశ్వర్యాలను ఇచ్చి దిక్పాలకులుగా చేసి, తాను మాత్రం ఏమీ కోరకుండా 'దిగంబరుడి'గా (ఆకాశమే వస్త్రంగా) ఉండటం ఆయన ఉదాత్తతకు నిదర్శనం. ఇవన్నీ పరమశివుడు లెక్కలేనన్ని సద్గుణాలకు నిలయమని నిరూపిస్తున్నాయి.

No comments:

Post a Comment

శివలీలార్ణవము - సర్గల పేర్లు - లింకులు

శివలీలార్ణవము - సర్గల పేర్లు - లింకులు ( లింక్ పై క్లిక్ చేస్తే సర్గ ఓపెన్ అవుతుంది)  22 సర్గల సారాంశము  https://neelakanthadikshitar.blogsp...